QR kod, telefon kamerasıyla okutulduğunda bir içeriği açan kare bir desendir. Restoran masasında menüyü, vitrinde kampanya sayfasını, kartvizitte iletişim bilgilerinizi açar. Kodun kendisi yalnız bir taşıyıcıdır: içine ne yazarsanız okutan kişi onu görür. Bu yüzden iyi bir QR kod iki şeye bağlıdır: doğru içerik ve baskıda okunur kalan bir desen. Aşağıda ikisini de adım adım anlatıyoruz.
QR Kod Ne Taşır?
QR kodun içine düz metin yazılır. Telefon bu metne bakıp ne yapacağına karar verir. Metin bir web adresiyse tarayıcıyı açar, belirli bir biçimde yazılmış Wi-Fi bilgisiyse ağa bağlanmayı önerir, kartvizit biçimindeyse kişiyi rehbere kaydetmeyi sorar. Yaygın türler şunlardır:
- Bağlantı: Bir web sayfasını açar. Menü, katalog, kampanya ve randevu sayfaları için kullanılır.
- WhatsApp: Numaranızla bir sohbet açar; isterseniz hazır bir mesaj da yazar.
- Wi-Fi: Ağ adını ve şifreyi taşır; misafir şifreyi yazmadan bağlanır.
- Dijital kartvizit: Ad, telefon, e-posta, firma ve web sitesi tek dokunuşla rehbere geçer.
- E-posta: Alıcısı, konusu ve metni hazır bir e-posta açar.
- Google yorum bağlantısı: İşletmenizin yorum yazma penceresini açar.
Kodu Hangi Sayfaya Bağlamalı?
Bağlantı kodunda en sık yapılan hata, kodu ana sayfaya bağlamaktır. Menüyü görmek için kodu okutan kişi ana sayfada menüyü aramak zorunda kalırsa vazgeçer. Kodu, vaat ettiği içeriğin tam olduğu sayfaya bağlayın: menü kodu menüye, randevu kodu randevu formuna, kampanya kodu kampanyanın ayrıntı sayfasına gitsin. Sayfa telefonda hızlı açılmalı ve ilk ekranda müşterinin aradığı şey görünmeli.
Adım Adım QR Kod Oluşturma
- Türü seçin. Kodun ne açacağına karar verin. Bir bağlantıyı mı, sohbeti mi, Wi-Fi ağını mı açacak?
- İçeriği yazın. Bağlantıyı tam ve doğru yazın; WhatsApp için numarayı ülke koduyla girin. Bir harf hatası, binlerce basılı kodu işe yaramaz hâle getirir.
- Hata düzeltme düzeyini seçin. Ekranda kullanılacak kod için orta düzey yeterlidir. Dış mekân ya da yıpranabilecek baskı için yüksek düzeyi seçin.
- Biçimi seçip indirin. Ekran ve küçük baskılar için PNG, büyük baskı ve matbaa işi için SVG indirin.
- Deneyin. Baskıdan önce kodu en az iki farklı telefonla okutun; açılan sayfanın doğru olduğunu kontrol edin.
Hata Düzeltme Düzeyi Ne İşe Yarar?
QR kodun bir kısmı kirlense, çizilse ya da üstüne bir şey gelse bile okunabilmesi için desene yedek bilgi eklenir. Buna hata düzeltme denir ve dört düzeyi vardır. Düşük düzey kodun yaklaşık yüzde 7'si, orta düzey yüzde 15'i, yüksek düzey yüzde 25'i, en yüksek düzey yüzde 30'u zarar görse bile okunmasını sağlar.
Düzey yükseldikçe desen sıklaşır. Uzun bir bağlantıyı en yüksek düzeyle küçük basarsanız kareler çok ufalır ve kamera zorlanır. Genel kural şudur: içerik kısa olsun, ekranda orta düzey, sokakta ve yıpranacak yüzeyde yüksek düzey kullanın.
Baskıda Okunur Kalması İçin
Boyut ve Mesafe
Kod ne kadar uzaktan okutulacaksa o kadar büyük basılmalıdır. Kartvizitteki kod elde, birkaç santimetre uzaklıktan okutulur. Vitrindeki ya da afişteki kod ise birkaç adım geriden okutulabilir. Emin değilseniz kodu basacağınız boyutta kâğıda çıkarın ve gerçek mesafeden telefonla deneyin.
Kenar Boşluğu
Kodun çevresinde, desenin en küçük karesinin dört katı genişliğinde boş bir alan bırakılır. Bu boşluk kameranın kodun nerede başlayıp bittiğini anlamasını sağlar. Kodu bir çerçevenin, yazının ya da desenin içine sıkıştırmayın.
Renk ve Zıtlık
Koyu desen ve açık zemin en güvenli seçimdir. Açık renk desen koyu zeminde bazı telefonlarda okunmaz. Marka renginizi kullanmak isterseniz desenin zeminden belirgin biçimde koyu olduğundan emin olun ve mutlaka deneyin.
PNG mi SVG mi?
PNG piksellerden oluşan bir görüntüdür. Sosyal medya, web sitesi, sunum ve küçük baskılar için yeterlidir. SVG ise çizgilerden oluşur; ne kadar büyütürseniz büyütün kenarları bulanıklaşmaz. Afiş, tabela, araç giydirme ve matbaaya gidecek her iş için SVG isteyin. Matbaa farklı bir biçim isterse SVG dosyasından dönüştürmek kolaydır.
Sabit ve Dinamik QR Kod
Sabit QR kodda içerik doğrudan desenin içindedir. Arada bir sunucu yoktur; kod, içindeki bağlantı çalıştığı sürece çalışır, süresi dolmaz. Ancak içeriği değiştirmek için yeni kod basmanız gerekir.
Dinamik QR kodda desenin içinde bir yönlendirme adresi bulunur. Okutan kişi önce o adrese gider, oradan asıl sayfaya yönlenir. İçeriği sonradan değiştirebilir ve okutma sayısını izleyebilirsiniz. Karşılığında kod, yönlendirmeyi yapan hizmete bağımlı olur; hizmet kapanır ya da abonelik biterse basılı kodlarınız çalışmayabilir.
Küçük işletmeler için pratik bir orta yol vardır: Sabit kodun içine kendi alan adınızdaki bir sayfanın adresini koyun. Sayfanın içeriğini istediğiniz zaman değiştirirsiniz, kod aynı kalır. Okutmaları ölçmek isterseniz bağlantıya UTM etiketi ekleyin; ziyaretler GA4'te ayrı görünür.
Kısa Kontrol Listesi
- Kodun açacağı içerik tek ve net: bir sayfa, bir sohbet ya da bir ağ.
- Bağlantı kendi alan adınızda ve telefonda hızlı açılıyor.
- Kodun yanında neyi açtığını söyleyen kısa bir cümle var.
- Kenar boşluğu bırakıldı, desen zeminden belirgin biçimde koyu.
- Basılacak boyutta, gerçek mesafeden, iki farklı telefonla denendi.
- Büyük baskı için SVG dosyası matbaaya verildi.
Ücretsiz Araç: QR Kod Oluşturucu
Bağlantı, Wi-Fi, kartvizit, WhatsApp, e-posta ve Google yorum bağlantısı için kodu tarayıcınızda oluşturun; PNG ya da SVG olarak indirin. Yazdığınız bilgiler sunucuya gönderilmez.
Sık Sorulan Sorular
QR Kod Oluşturmak İçin Uygulama Gerekir mi?
Hayır. Kodu tarayıcıda çalışan bir araçla oluşturabilirsiniz. Okutmak için de çoğu telefonun kamera uygulaması yeterlidir; ayrı bir uygulama gerekmez.
QR Kodun Süresi Dolar mı?
Sabit QR kodun süresi dolmaz; içerik desenin içindedir. Dinamik kodlar ise yönlendirmeyi yapan hizmete bağlıdır, hizmet kapanırsa ya da abonelik biterse çalışmayabilir.
QR Kodun İçeriğini Sonradan Değiştirebilir miyim?
Sabit kodda değiştiremezsiniz, yeni kod basmanız gerekir. Bunun yerine kodun içine kendi sitenizdeki bir sayfanın adresini koyarsanız sayfanın içeriğini istediğiniz zaman güncellersiniz.
Kod Neden Okunmuyor?
En sık nedenler kenar boşluğunun olmaması, desen ile zeminin yeterince zıt olmaması, kodun çok küçük basılması ve içeriğin çok uzun olmasıdır. Bağlantıyı kısaltmak ve kodu büyütmek çoğu zaman sorunu çözer.
Logolu QR Kod Güvenli mi?
Kodun ortasına küçük bir logo koymak hata düzeltme sayesinde çoğu zaman çalışır, ama logo büyüdükçe okunma zorlaşır. Logolu kodu yüksek hata düzeltme düzeyiyle oluşturun ve basmadan önce mutlaka birkaç telefonla deneyin.
Orbitix'te Nasıl?
QR kod müşteriyi size getirir; asıl iş gelen kişiyi karşılamaktır. Orbitix'in yapay zeka asistanı Orbi, koddan gelen WhatsApp mesajlarına markanızın adıyla cevap verir ve kaydı CRM'e açar; ekibiniz hangi müşterinin nereden geldiğini aynı ekranda görür.